Kompendium Penitencjarne

Warunkowe Przedterminowe Zwolnienie (WPZ)

Powrót do Kalkulatora

Zbiór przesłanek formalnych, zasady kwalifikacji kar oraz rygory wykonawcze oparte na Kodeksie Karnym i Kodeksie Karnym Wykonawczym.

1. Zestawienie Przesłanek Formalnych

Kategoria skazanego Wymóg odbycia kary (WPZ) Okres próby Kolejny WPZ po odwołaniu
(Art. 81 KK)
Skazany po raz pierwszy (Art. 78 § 1 KK) Co najmniej 1/2 kary 2 – 5 lat Po odbyciu
min. 1 roku
Recydywa zwykła (Art. 64 § 1 KK w zw. z Art. 78 § 2 KK) Co najmniej 2/3 kary 2 – 5 lat Po odbyciu
min. 1 roku
Recydywa wielokrotna (Art. 64 § 2 KK)
Recydywa szczególna (Art. 64a KK)
Stałe źródło dochodu (Art. 65 KK)
Zorg. grupa przestępcza (Art. 65 KK, Art. 258 KK)
Terroryzm (Art. 65 KK w zw. z art. 115 § 20 KK)
 Co najmniej 3/4 kary Nie krótszy
niż 3 lata
(do 5 lat)		 Po odbyciu
min. 1 roku
Kara 25 lat pozbawienia wolności (Art. 78 § 1 KK / Art. 79 § 2 KK) Po odbyciu co najmniej
15 lat kary		 2 – 5 lat Po odbyciu
min. 1 roku
Dożywotnie pozbawienie wolności (Art. 78 § 3 KK) Po 25 latach (wyroki przed 07.07.2022)
lub po 30 latach
(od 07.07.2022)		 Nie krótszy
niż 10 lat		 Po odbyciu
min. 5 lat

W indywidualnych przypadkach sąd wydając wyrok skazujący może zaostrzyć powyższe wymagania czasowe na podstawie Art. 77 § 2 KK.

2. Kwalifikacja Typów Kar w Rozpisce Wyroku

ZALICZAMY do terminów WPZ:
  • KWPS – kara pozbawienia wolności
  • KAPS – kara aresztu wojskowego
  • K2PS – kara 25 lat pozbawienia wolności
  • KDPS – kara dożywotniego pozbawienia wolności
NIE ZALICZAMY do terminów WPZ:
  • AKWU – kara aresztu (za wykroczenia)
  • KGPS – zastępcza kara pozbawienia wolności za grzywnę orzeczoną samoistnie
  • KZPS – zastępcza kara pozbawienia wolności za grzywnę orzeczoną obok kary pozbawienia wolności lub ograniczenia wolności
  • KOPS – zastępcza kara pozbawienia wolności za ograniczenie wolności
  • AZWU – zastępcza kara aresztu za grzywnę lub za ograniczenie wolności
  • KBPU – zastępcza kara pozbawienia wolności za grzywnę orzeczoną za wykroczenie skarbowe
  • PKWU – kara porządkowa
  • PSWU – środek przymusu orzeczony w postępowaniu cywilnym

3. Odwołanie Warunkowego Zwolnienia (Art. 81 KK)

Zasada ogólna: W razie odwołania warunkowego zwolnienia ponowne zwolnienie nie może nastąpić przed odbyciem po ponownym osadzeniu przynajmniej 1 roku kary (a w wypadku dożywocia – 5 lat).

Komentarz praktyczny: Ograniczenia z Art. 81 KK nie wyłączają wymogów ułamkowych z Art. 78 i 79 KK. Jeżeli skazany w okresie próby popełnił nowe przestępstwo, za które orzeczono bezwzględną karę, kary te sumują się w postępowaniu wykonawczym, a termin ponownego WPZ nie może wypaść wcześniej niż wymóg ułamkowy oraz nie wcześniej niż rok od ponownego osadzenia.

Uwaga: Okresu próby nie zalicza się na poczet kary.

4. Obowiązki Skazanego w Okresie Próby

Katalog obowiązków nakładanych przez Sąd Penitencjarny nie ma charakteru zamkniętego. Sąd może w szczególności zobowiązać skazanego do:

  • Informowania sądu lub kuratora o przebiegu okresu próby.
  • Przeproszenia pokrzywdzonego.
  • Wykonywania ciążącego obowiązku łożenia na utrzymanie innej osoby (alimentacja).
  • Wykonywania pracy zarobkowej, nauki lub przygotowania do zawodu.
  • Powstrzymania się od nadużywania alkoholu lub używania środków odurzających.
  • Poddania się leczeniu (odwykowemu, rehabilitacyjnemu) lub uczestnictwu w programach korekcyjno-edukacyjnych.
  • Powstrzymania się od przebywania w określonych środowiskach lub miejscach.
  • Powstrzymywania się od kontaktowania się z pokrzywdzonym lub innymi osobami w określony sposób.
  • Opuszczenia lokalu zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonym.
  • Naprawienia szkody w całości lub w części.
  • Uiszczenia świadczenia pieniężnego.
  • Innego stosownego postępowania zapobiegającego powrotowi do przestępstwa.

Opracowanie na użytek Zakładu Karnego w Krzywańcu | Marek Szczepański © 2026